OGΜSZENIA                           KSI癿A GO列I                            FORUM                           CZAT ()

 

Strona G堯wna 

HISTORIA

Historia Miasta
Historia Gminy 
Zabytki              
Cz這nkowie AK


GEOGRAFIA

Po這瞠nie i przyroda


DEMOGRAFIA

Ludno嗆


WxDZE 

W豉dze Miasta
Rada Miejska


O名IATA

ZS w Korszach
Przedszkole


KULTURA

Biblioteka
Dom Kultury


PARAFIE

Rzymsko-katolicka
Prawos豉wna


名IETLICE

安ietlica Caritas


STOW.

Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom...


SPORT

MKS Korsze


GALERIE

Korsze wczoraj
Korsze dzisiaj


ROZKxD JAZDY

PKP
PKS


AUTORZY

Kontakt


STRONY WWW

Linki

Witaj na Nieoficjalnej Stronie Miasta i Gminy Korsze!!!

TOΘINY

   Wie po這穎na ok. 10 km na p馧nocny – zach鏚 od K皻rzyna, niedaleko drogi K皻rzyn – Bartoszyce. Dawna nazwa miejscowo軼i – Tolksdorf zosta豉 utworzona od nazwiska rodziny szlacheckiej pochodzenia pruskiego – Tolk. W 廝鏚豉ch zapisywana by豉 jako Tolksdorf (1410), Tolkynen (1440) lub Dolksdorf (1528).

  We wczesnym 鈔edniowieczu ...  

   ... To趾iny by造 zapewne wsi prusk le膨c na skraju lasu Krakotin. Resztki lasu przetrwa造 i znajduj si na po逝dnie od miejscowo軼i, w okolicach przysi馧ka Krakocin

(d. Krakotin) oraz wok馧 jeziora To趾i雟kiego .

Po這瞠nie samej wsi nie jest do ko鎍a pewne. Oto bowiem le膨ca nieopodal Starynia

(d. Altendorf) nazywana by豉 w 鈔edniowieczu Alt-Tolksdorff (w 1698 r. – Neu-Tolksdorff). Mo積a zatem przypuszcza, i pierwotna siedziba rodu Tolk znajdowa豉 si w okolicy dzisiejszej  Staryni, a To趾iny powsta造 dopiero w wyniku lokacji nowej wsi na prawie pruskim lub che軛i雟kim. W dokumencie lokacyjnym, wystawionym przez komtura ba貪ijskiego Gottfrieda von Linden w dniu 10 lutego 1344 r. wymieniony jest m.in. Mathes (Matheus) Tolc.

   Ju w 鈔edniowieczu w To趾inach wydzielone by造 cztery 豉ny nale膨ce do ko軼io豉. Ko軼i馧 ten, nale膨cy do archiprezbiteriatu  reszelskiego, do 1945 r. znajdowa si pod patronatem kolejnych w豉軼icieli d鏏r w To趾inach i od 1510 podlega pod parafi w Kraskowie (d. Schonfliess). W 1528 r. Kraskowo i To趾iny w陰czono do parafii w Garbnie (d. Lamgarben), lecz jeszcze w pocz徠ku XVII i XVIII w. obydwa ko軼io造 mia造 wsp鏊nego proboszcza.

  Tolk, zu Eulenburg,

  von der Groeben ...

     Dobra rycerskie w To趾inach do pocz徠k闚 XVI w. znajdowa造 si w posiadaniu rodziny Tolk, lecz jej przedstawiciele 篡li w tej samej miejscowo軼i jeszcze w po這wie XIX w. Louise Tolks z To趾in by豉 pierwsz osob, kt鏎a w czerwcu 1856 r. dokona豉 wp豉ty do nowopowsta貫j powiatowej kasy oszcz璠no軼i ) Kreissparkasse).

   Kolejnym w豉軼icielem maj徠ku by豉 rodzina zu Eulenburg. Prawdopodobnie w ko鎍u XVII lub w pocz徠kach XVIII w. To趾iny przesz造 na w豉sno嗆 rodziny von der Groeben (1695). Pierwsza po這wa XVIII w. to okres kolejnych zmian w豉軼icieli maj徠ku.

Po Groebenach dobra to趾i雟kie obj瘭i: najpierw Kuchmeister von Sternberg, a po nim du Rosay. W 1772 r. w豉軼icielk To趾in zosta豉 Antonina von Bonin. W wyniku jej ma鹵e雟twa z Filipem Karolem Ludwikiem von Borcke maj徠ek przeszed na w豉sno嗆 rodziny von Borcke.

   Ostatni w豉軼icielk by豉 Maria-Agnes von Borcke zam篹na zu Dohna-Schlobitten.

Jej m捫, Henryk Karol zu Dohna, za udzia w spisku na 篡cie Hitlera, zosta stracony 14 wrze郾ia 1944 r. w Berlinie. W ko軼iele w To趾inach znajduje si jemu po鈍i璚ona pami徠kowa tablica.

  PAxC

     Pa豉c w To趾inach powsta w ko鎍u Xvi w., jako rezydencja Hansa Albrechta zu Eulenburga. Wed逝g rysunku umieszczonego na mapie d鏏r to趾i雟kich z 1650 r. by豉 to budowla pi皻rowa, przykryta podw鎩nym dwuspadowym dachem. Jak wywnioskowa mo積a z topografii terenu, po這穎na by豉 na wcinaj帷ym si w niewielkie jeziorko p馧wyspie, kt鏎e dla zwi瘯szenia obronno軼i odci皻o od pozosta貫go terenu fos. Fosa zasypana zosta豉 w po這wie XVII w., podczas przebudowy pa豉cu dokonanej przez Ernesta zu Eulenburg. Projekt nowego pa豉cu wykona: Georg Muller, nadworny geometra ksi璚ia elektora. Parterowa pocz徠kowo budowla, z tr鎩osiowym, pi皻rowym ryzalitem po鈔odku, zosta豉 w pierwszej po這wie XVIII w. wzbogacona o wysoki, mansardowy dach. W po這wie XIX w. do pa豉cu dobudowano p騧noklasycystyczne ryzality boczne. Pa陰c zosta spalony prawdopodobnie po wkroczeniu wojsk radzieckich w 1945r. (w ko鎍u 1944r. w maj徠ku w To趾inach zlokalizowany by lazaret).

  TOΘINY – JEDEN Z NAJLEPSZYCH W PRUSACH O吐ODK紟 HODOWLI KONI

   W XIX i pocz徠kach XX w. maj徠ek w To趾inach by jednym z lepszych o鈔odk闚 hodowli koni w Prusach. Po 1945 r. przeszed na w豉sno嗆 PGR, p騧niej Agencji W豉sno軼i Rolnej Skarby Pa雟twa. Z dawnego maj徠ku zachowa造 si dawne zabudowania folwarczne z bram wjazdow, na kt鏎ej umieszczony jest kartusz rodziny von Borcke, oraz pi瘯ny park krajobrazowy.

  KO列I茛

     Ko軼i馧 wybudowany w drugiej po這wie XIVw. n niewielkim wzniesieniu. Jest to budowla jednonawowa z czworok徠n wie膨 dobudowan od strony zachodniej, na osi ko軼io豉. Budowa wie篡, uko鎍zona dopiero na pocz徠ku XVI w. (ok. 1500r.), by豉 dla ko軼io豉 zapewne zbyt kosztowna, o czym mo瞠 鈍iadczy wykaz d逝g闚 ko軼io豉 zaci庵ni皻ych w zwi您ku z budow, znajduj帷y si w aktach wizytacji z 1533r. D逝gi by造 na tyle powa積e, a mo磧iwo軼i ich sp豉ty tak ograniczone, 瞠 zdecydowano si na oddanie wierzycielom w zastaw srebrnego, poz豉canego krzy瘸. Niezbyt bogaty inwentarz wymieniony w aktach wizytacji oraz zad逝瞠nie s wymownym 鈍iadectwem s豉bego zaanga穎wania patron闚 w sprawy ko軼io豉 w To趾inach. Dokument wystawiony dla Botho zu Eulenburg w rok po wspomnianej wizytacji przypomina mu o jego obowi您kach jako patrona ko軼io豉 – o ty, 瞠 do niego nale篡 odnawianie i utrzymanie wierzy ko軼ielnej.

   Z dawnego wyposa瞠nia ko軼io豉 zachowa造 si m.in.: o速arz szafkowy z malowid貫m przedstawiaj帷ym sk豉d apostolski, figurami dw鏂h aposto堯w oraz personifikacjami Wiary i Nadziei, z pocz徠ku XVII w., pochodz帷a z tego samego okresu ambona z malowid豉mi przedstawiaj帷ymi postacie ewangelist闚, oraz 豉wa kolatorska w豉軼icieli maj徠ku w Jutrkowie (d. Junkerken). Ocala造 w czasie I wojny dzwon ko軼ielny zosta skradziony w styczniu 1947r.

   Na przyko軼ielnym cmentarzu znajduje si podw鎩ny grobowiec ma鹵e雟twa von Borcke (+1848 i +1878) z wyrytymi na p造cie herbami.

 

毒鏚豉:

1). Gazeta „Piramida” nr:2, stycze 1997r; oprac: Mariusz Wycz馧kowski Muzeum im. W. K皻rzy雟kiego w K皻rzynie

 GALERIA:

Ko軼i馧 w To趾inach

 

POWR紘