OGΜSZENIA                           KSI癿A GO列I                            FORUM                           CZAT ()

  

Strona G堯wna 

HISTORIA

Historia Miasta
Historia Gminy 
Zabytki              
Cz這nkowie AK


GEOGRAFIA

Po這瞠nie i przyroda


DEMOGRAFIA

Ludno嗆


WxDZE 

W豉dze Miasta
Rada Miejska


O名IATA

ZS w Korszach
Przedszkole


KULTURA

Biblioteka
Dom Kultury


PARAFIE

Rzymsko-katolicka
Prawos豉wna


名IETLICE

安ietlica Caritas


STOW.

Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom...


SPORT

MKS Korsze


GALERIE

Korsze wczoraj
Korsze dzisiaj


ROZKxD JAZDY

PKP
PKS


AUTORZY

Kontakt


STRONY WWW

Linki

Witaj na Nieoficjalnej Stronie Miasta i Gminy Korsze!!!

Prosna

     Wie po這穎na oko這 12 km na p馧nocny – wsch鏚 od Korsze, oko這 2 kim nazach鏚 od S徠oczna. Pierwotna nazwa wsi – Prassen pochodzi豉 od pruskiego s這wa prassan oznaczaj帷ego proso, jedno z podstawowych zb騜 uprawianych we wczesnym 鈔edniowieczu przez ludno嗆 prusk. 

Czynszowa wie na prawie che軛i雟kim.  

   Prosna by豉 wsi czynszow na prawie che軛i雟kim. Dokument lokacyjny na 5 w堯k ziemi w Pro郾ie wystawi w grudniu 1376 r. Wielki Mistrz Winrych von Kniprode. Pod koniec XV lub w pocz徠kach XVI w. w豉軼icielem wsi zosta Botho von Ilenburg. Botho i Wend von Ilenburg przybyli z terenu Niemiec do Prus w czasie wojny trzynastoletniej (1454 – 1467).

Za zas逝gi dla Zakonu Botho von Ilenburg otrzyma na w豉sno嗆 maj徠ek m.in. w Galinach (dawne Gallingen) i w Skandawie (dawne Skandau). W 1490 r. lub wed逝g innych 廝鏚e w 1520 r. Botho, syn Wenda o瞠ni si z Ann Vogt von Ammerthal, jedyn c鏎k Albrechta – rycerza, kt鏎y przybywszy ze Szwabii osiad w 1468 r. w S徠ocznie (dawne Leunenburg). Dzi瘯i zamianie na dobra skandawskie Botho sta si w豉軼icielem le膨cego opodal S徠oczna maj徠ku w Pro郾ie, a po 鄉ierci te軼ia uzyska prawa do S徠oczna i prawo patronatu nad miejscowym ko軼io貫m. Pocz患szy od Botho Prosna pozostawa豉 nieprzerwanie w r瘯ach rodziny von Eulenburg (w XVI w. zmieniono pisowni nazwiska rodowego) do 1945 r.  Z biegiem czasu na terenie Prus powsta造 trzy g堯wne linie rodu von Eulenburg – Prosna (najstarsza), Wyki (dawne Wicken) i Galiny.

Przedstawiciele tej rodziny pe軟ili liczne funkcje w administracji pruskiej. Wystarczy tu wspomnie ostatnich w豉軼icieli maj徠ku w Pro郾ie. Budowniczy ostatniej siedziby rodowej Ryszard Botho zu Eulenburg (1838 – 1909) by osob zaanga穎wan w 篡ciu politycznym i spo貫cznym prowincji. Przez 18 lat by przewodnicz帷ym prowincjalnego landtagu, nale瘸 do grona za這篡cieli zak豉du w Karolewie. Jego syn Fryderyk (1874 – 1937) udziela si w licznych organizacjach: dzia豉 w zarz康zie cukrowni, zak豉du w Karolewie, komitetu powiatowego i prowincjalnego. Jego dzia豉lno嗆 spo貫czna i polityczna przyczyni豉 si do jego aresztowania przez nazist闚 w 1933 r. Zgin掖 w wypadku samochodowym w 1937 r. Ostatnim w豉軼icielem Prosny by syn Fryderyka – Mortimer (1905 – 1994), kt鏎y pod koniec wojny dosta si do niewoli radzieckiej, sk康 wr鏂i do Niemiec w 1946 r.

  Z histori rodu von Eulenburg z Prosny zwi您ana jest nast瘼uj帷a legenda:

   Na miejscu p騧niejszego pa豉cu w Pro郾ie w dawnych czasach mia造 swoje siedziby skrzaty. Pewnego razu do hrabiego Eulenburga przyby這 poselstwo od kr鏊a skrzat闚 z pro軸 o r瘯 jego c鏎ki, dziewczyny nadzwyczajnej urody. W przypadku wyra瞠nia zgody kr鏊 obieca, 瞠 jak d逝go skrzaty b璠 zamieszkiwa造 tam w spokoju, tak d逝go r鏚 Eulenburg obdarzony b璠zie  bogactwami. Symbolem danej obietnicy mia by przys豉ny pier軼ie. W przypadku jego utraty, szcz窷cie mia這 odwr鏂i si do w豉軼icieli pa豉cu.

Gdy tylko hrabia przyj掖 o鈍iadczyny, pos豉鎍y poprosili o to, aby narzeczona w dniu 郵ubu wprowadzona zosta豉 do wskazanego przez nich pokoju, gdzie zostanie przyj皻a przez ich w豉dc. Nikt nie m鏬 ich 郵edzi, poniewa musieli opu軼i pa豉c. W wyznaczonym dniu panna m這da zaprowadzona zosta豉 do wyznaczonego przez pos豉鎍闚 pokoju, a nast瘼nego ranka znikn窸a i nikt ju jej wi璚ej nie widzia. Pier軼ie ofiarowany przez kr鏊a skrzat闚 przechowywany by w rodzinnym archiwum.

 

   Legendy, jak wiadomo, rz康z si swoimi prawami, faktem jednak jest, 瞠 r鏚 von Eulenburg, w豉da dobrami w Pro郾ie nieprzerwanie od ko鎍a XV w. a do 1945 r.

Czy by這 to zas逝g skrzat闚 i ich pier軼ienia zar璚zynowego, czy te wynika這 z zapobiegliwo軼i kolejnych przedstawicieli tej rodziny – trudno powiedzie, jednak po wyje寮zie ostatnich z Eulenburg闚 w 1945 r. maj徠ek zacz掖 chyli si ku upadkowi. 

PAxC 

   Trudno dok豉dnie okre郵i kiedy rodzina von Eulenburg przenios豉 si z S徠oczna do Prosny. Sta這 si to by mo瞠 pod koniec XVI w., gdy S徠oczno na skutek kolejnych po瘸r闚 (1580, 1586, 1593) utraci這 prawa miejskie i sta這 si wsi. Nie zachowa造 si jednak 瘸dne wiadomo軼i o najwcze郾iejszej siedzibie w豉軼icieli maj徠ku. Pierwsze zachowane informacje dotycz帷e dworu w Pro郾ie wybudowanego w latach 1610 – 1620 przez Botho Albrechta I, starost Pisza; nieznany jest jednak wygl康 闚czesnej budowli. W 1667 r. na zlecenie Jerzego Fryderyka , starosty ry雟kiego, J霩ef Naronowicz-Naro雟ki wykona plan nowego, barokowego za這瞠nia pa豉cowego.

   Naro雟ki, polski geometra, kartograf i architekt, kt鏎y jako arianin zmuszony by do szukania schronienia na dworze elektora, przedstawi ciekaw wizj pa豉cu z wyra幡ie rysuj帷ym si korpusem g堯wnym zdobionym trzema nacz馧kami i przykrytym spadzistym dachem. Ca這軼i dope軟ia ogr鏚 i rozleg造 park krajobrazowy po這穎ny w zakolu Gubra oraz zabudowania gospodarcze sytuowane w po逝dniowo – wschodniej cz窷ci za這瞠nia. Przez blisko dwa stulecia pa豉c w niezmienionej formie pe軟i funkcj g堯wnej siedziby ciesz帷ego si coraz wi瘯szym powa瘸niem rodu. Dopiero Ryszard Botho w latach 1860 – 1875 dokona gruntownej przebudowy pa豉cu w tak modnym w闚czas stylu neogotyckim.

W wyniku przebudowy znikn窸a barokowa rezydencja znana z zachowanych rysunk闚.

Na miejsce reprezentacyjnego „gniazda rodowego” powsta romantyczny zameczek, kt鏎ego jednak wielko嗆 i bogactwo wyko鎍zenia wyra幡ie wskazywa造 na wysoko嗆 pozycji w豉軼icieli. W latach 1945 – 1946 w pa豉cu stacjonowali Rosjanie. Po ich odej軼iu we wn皻rzach zosta造 jedynie szafy biblioteczne i troch uszkodzonych mebli.

Cecylia Vetulani przekaza豉 w swoich wspomnieniach opis ostatniego bodaj tajemniczego epizodu zwi您anego z pa豉cem. W 1947 r., p騧nym wieczorem, pod pa豉c zajecha豉 ci篹ar闚ka z kilkoma uzbrojonymi m篹czyznami. Podczas gdy jeden z przejezdnych zosta na stra篡, pozostali zag喚bili si w mroku zamkowych piwnic, sk康 po jakim czasie zacz瘭i wynosi konserwy, s這je i dziwne pakunki, kt鏎ych kszta速u i przeznaczenia obecni przy zdarzeniu pracownicy gospodarstwa nie potrafili rozpozna. Po odje寮zie nieznajomych w piwnicach znaleziono opr騜nion skrytk – zamurowan dotychczas piwniczk.

   Lata powojenne to okres powolnego aczkolwiek systematycznego upadku pa豉cu.

Brak dba這軼i o konserwacj budynku, brak pomys逝 na wykorzystanie obiektu, kolejne pisma wysy豉ne do u篡tkownik闚 obiektu przez w豉dz powiatowe, s逝瘺y konserwatorskie, s這wem normalna na tych terenach droga od 鈍ietno軼i do ruiny.

Obecnie pa豉c w Pro郾ie, lub jak kto woli to co z niego zosta這 to tylko stoj帷e kikuty 軼ian obro郾i皻e gdzie niegdzie dzikim winem. Jedynie jesieni gdy zaczynaj czerwienie li軼ie zakrywaj帷ych ruiny pn帷zy, mo積a wczu si w romantyczn atmosfer jak kiedy tworzy pa豉c i otaczaj帷y go park.

 

毒鏚豉:

1). Gazeta „Piramida”, nr:8, lipiec 1997r.; oprac: Mariusz Wycz馧kowski Muzeum im. W. K皻rzy雟kiego w K皻rzynie.

 GALERIA:  

Ruiny pa豉cu

 

POWR紘