OGΜSZENIA                           KSI癿A GO列I                            FORUM                           CZAT ()

   

Strona G堯wna 

HISTORIA

Historia Miasta
Historia Gminy 
Zabytki               
Cz這nkowie AK


GEOGRAFIA

Po這瞠nie i przyroda


DEMOGRAFIA

Ludno嗆


WxDZE 

W豉dze Miasta
Rada Miejska


O名IATA

ZS w Korszach
Przedszkole


KULTURA

Biblioteka
Dom Kultury


PARAFIE

Rzymsko-katolicka
Prawos豉wna


名IETLICE

安ietlica Caritas


STOW.

Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom...


SPORT

MKS Korsze


GALERIE

Korsze wczoraj
Korsze dzisiaj


ROZKxD JAZDY

PKP
PKS


AUTORZY

Kontakt


STRONY WWW

Linki

 

Witaj na Nieoficjalnej Stronie Miasta i Gminy Korsze!!!


GARBNO

Wie po這穎na ok. 9 km na p馧nocny – zach鏚 od K皻rzyna.

Pierwotna jej nazwa – Laumygarbis (1339, p霩niej Lamegarben – 1419, Lamgarben – do 1945 r.) pochodzi豉 od pruskich s堯w lauma (laume) – wr騜ka, czarownica i garbis oznaczajacego g鏎, wzniesienie.

1339 rok – pierwsza wzmianka o Garbnie.

   Wie po這穎na jest na wysoczy幡ie i na jej stoku opadaj帷ym w stron szerokiej, podmok貫j doliny Gubra. Od strony p馧nocnej granic wsi stanowi w患霩 w kt鏎ym p造nie rzeczka Rawa (Rave) uchodz帷a do Gubra. Pierwsza wzmianka o miejscowo軼i zamieszczona zosta豉 w 廝鏚豉ch krzy瘸ckich w 1339 r., jednak sprzyjaj帷e warunki terenowe wykorzystywane by造 przez osadnictwo z wcze郾iejszych okres闚 historycznych. We wczesnym 鈔edniowieczu na wzg鏎zu nad rzeczk Raw (Alte Schanze), opodal jej uj軼ia do rzeki Guber, istnia這 grodzisko nale膨ce do pruskiego plemienia Bart闚. Kolejne grodzisko (Alte Schanze, Fuchs Berg) usytuowane by這 oko這 700 m na wsch鏚 od pierwszego, przy p馧nocnym stoku w患ozu  Rawy.

Trzecie, prawdopodobnie grodzisko, po這穎ne na wsch鏚 od poprzednich w pobli簑 wsi Mykielnik (Adl Mickielnick), na cyplu wysuni皻ym od po逝dnia w stron w患ozu rzeczki, zniwelowane zosta這 w latach 60-tych, podczas wykonywania przepust闚 na Rawie. Opr鏂z wymienionych grodzisk, po obydwu stronach w患ozu stwierdzono w czasie bada powierzchniowych 郵ady zabudowa jednodworczych z tego samego okresu.

 

Centrum osadnictwa Bart闚.

    Tak g瘰ta sie osadnicza z wczesnego 鈔edniowiecza 鈍iadczy nie tylko o sprzyjaj帷ych warunkach terenowych. Mo積a przypuszcza, i znajdowa這 si tu jedno z centr闚 osadniczych plemienia Bart闚, a sama nazwa miejscowo軼i mo瞠 by 郵adem po istnieniu

tu jakiego o鈔odka kultu poga雟kich Prus闚. Krajobraz kulturowy wsi we wczesnym 鈔edniowieczu uzupe軟ia這 cmentarzysko, kt鏎ego 郵ady odkryto oko這 1800 r. na cmentarzu przyko軼ielnym.

 

Krzy瘸cka stra積ica.  

   Krzy瘸cy po podbiciu tych teren闚, doceniaj帷 korzystne usytuowanie miejscowo軼i, prawdopodobnie w II po這wie  XIV w. rozpocz瘭i budow stra積icy (Wildhaus). Pozosta這軼i mur闚 obronnych  otaczaj帷ych dziedziniec, o planie zbli穎nym do stra積icy w Bez豉wkach ods這ni皻o  i opisano pod koniec XIX w. Znajdowa造 si one oko這 50 m na po逝dniowy – wsch鏚 od wzniesienia Alte Schanze, na kt鏎ym w XIX w. za這穎no cmentarz.

Brak wiadomo軼i o tym za這瞠niu w 廝鏚豉ch krzy瘸ckich mo瞠 鈍iadczy o nieuko鎍zeniu jego budowy. Podczas ods豉niania fundament闚 mur闚 odkryto liczne fragmenty ceramiki, kafli, dach闚ek („mnich”, „mniszka”) oraz przedmiot闚 瞠laznych. Obecnie pozosta這軼i stra積icy nie s widoczne w terenie: niewykluczone, 瞠 zosta造 rozebrane w czasie prac ziemnych pod koniec XIX w.

 

Na prawie che軛i雟kim.

     Wie Garbno za這穎na zosta豉 na prawie che軛i雟kim w XIII w. W XIV w. we wsi by造 4 karczmy i m造n. Mieszka鎍y zobowi您ani byli do wystawiania trzech zbrojnych do obrony kraju i na wyprawy wojenne. 24 lutego 1521r. Wielki Mistrz Zakonu Albrecht przekaza za d逝gi na prawie magdeburskim z obowi您kiem s逝瘺y rycerskiej 14 w堯k ziemi w Garbnie Henrykowi von Egloffstein. Garbno by這 w豉sno軼i rodziny von Egloffstein do 1832 r. kiedy to nowym w豉scicielem maj徠ku zosta Krystian Bierfreund.

W 1838 r. sprzeda on maj徠ek porucznikowi Konradowi von Redecker, kt鏎y w 1845 r. dokupi karczm, m造n wodny, wiatrak i zabudowania przy kosciele oraz 9 w堯k ziemi.

W 1856 r. Redecker sprzeda Garbno Edwardowi Krause.

W 1880 r. majatek kupi Otto Boehm z G這wbit (d. Glaubitten). Jego 穎na El瘺ieta (1859-1943), 22 lutego 1898 r. w Rastenburgu (ob. K皻rzyn) za這篡豉 pierwsze na terenie Niemiec Stowarzyszenie Gospody Wiejskich, kt鏎ego podstawowym celem by這 kszta販enie

i wymiana do鈍iadcze.

   Zajmowa這 si ono tak瞠 dystrybucj produkt闚 spo篡wczych wytwarzanych na wsi.

Za swoj dzia豉lno嗆, El瘺ieta Boehm jako pierwsza kobieta na terenie Niemiec, zosta豉 wyr騜niona z這tym 豉鎍uchem Uniwersytetu w Kr鏊ewcu i otrzyma豉 tytu honorowego obywatela tego miasta. W ostatnich latach jej podobizna zosta豉 umieszczona na jednym

ze znaczk闚 poczty neimieckiej z serii znaczk闚 z kobietami zas逝穎nymi dla historii Niemiec.

   Od 1911 r. do 1945 r. w豉軼icielem maj徠ku by Erich Schultz-Fedemrecht, znany jako hodowca koni przeznaczonych dla wojska. Od 1945 r. maj徠ek jest w豉sno軼i PGR.

 

WARTO ZOBACZY:

  Dworek w Garbnie wybudowany zosta w pierwszej po這wie XIX w. przez rodzin

von Egloffstein. Nie zachowa造 si informacje wcze郾iejszej zabudowie maj徠ku.

Po 1945 r. dworek przebudowano likwiduj帷 drewniana werand, dobudowuj帷 werand murowan a w po豉ci dachowej wykonano okna mansardowe. Obecnie budynek wykorzystany jest przez biura i pomieszczenia socjalne PGR.

 

Ko軼i馧 w Garbnie, pod pierwotnym wezwaniem 鈍. Katarzyny, nale瘸 do archiprez-

Biteriatu w Reszlu. Do XVI w. ko軼i馧 znajdowa si pod patronatem Zakonu.

Od momentu przekazania maj徠ku Micha這wi von Egloffstein w XVI w. obj皻y by patronatem kolejnych w豉scicieli majatku. Do parafii w Garbnie nale瘸造 m.in. Warnikajmy

(d. Bannaskeim), Gudziki (d. Godocken), R闚nina (d. Ober-Unterplehnen).

W 1582 r. Do parafii w Garbnie do豉czono ko軼io造 w To趾inach (d. Tolksdorf) i Kraskowie (d. Schonfliess).

   Ko軼i馧 wybudowany prawdopodobnie w XIV lub na pocz徠ku XV w. na wielkim wzniesieniu wysuni皻ym w dolin Gubra, w XVII w. zosta poddany gruntownej przebudowie. Z pierwotnego gotyckiego za這瞠nia pozostawiono jedynie wie輳, do kt鏎ej

w latach 1728 – 1732 od wschodu dobudowano jednonawowe za這瞠nie z absyd.

安iadectwem przebudowy by kamie w璕ielny wmurowany przy zachodnim naro積iku ko軼io豉 z wyrytymi datami oraz z zatartym niestety, nazwiskiem mistrza murarskiego.

17 stycznia 1818 r. przechodz帷y nad okolicami Rastenburga orkan w ci庵u sze軼iu godzin (pomi璠zy 15 a 21) dokona znacznych spustosze w budowli. Silne porywy wiej帷ego

od zachodu wiatry str帷i造 z wie篡 ko軼ielnej dach z fragmentami muru, kt鏎y spadaj帷 na naw i przebijaj帷 strop zniszczy wi瘯szo嗆 wyposa瞠nia ko軼io豉 m.in. organy, ch鏎, 豉wki, katafalk. Zniszczeniu uleg造 tak瞠 zapasy zbo瘸 zgromadzonego przez 闚czesnego proboszcza na strychu ko軼ielnym.

   W 1945 r. ko軼i馧 zajmowa oddzia 穎軟ierzy radzieckich, kt鏎zy w ko軼iele urz康zili kwatery mieszkalne i sk豉d kartofli. Wn皻rze ko軼io豉 zosta這 zdemolowane, zniszczono o速arz i organy, wywieziono dzwony.

Pierwsze prace remontowe przeprowadzone zosta造 przy ko軼iele w Garbnie w 1948 r.

   Przy bocznym wej軼iu do ko軼io豉 stoi kamienna kropielnica prawdopodobnie z XVI – XVII w.

 

毒鏚豉:

1).Gazeta "Piramida"; Opracowanie Muzeum Wojciecha K皻rzy雟kiego w K皻rzynie.

 

Galeria

 

POWR紘